ابو القاسم راز شيرازى
144
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
دين است از بدعت ؛ و منظور از بدعت ، قرار دادى است در دين بدون سند از اهل عصمت ، و بدعت دليل است بر عدم علم يقينى به آنكه دين و شريعت به وحى الهى بر حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله نازل شد و تصرّف در آن به رأى ناقص خود باعث فساد دين و سخط حقّ تعالى است ؛ چنانكه در « اصول كافى » منقول است كه راوى عرض كرد خدمت حضرت ابى عبد اللّه ( ص ) كه رأى شما در اين مسئله چه چيز است ؟ حضرت فرمود : ما لي و الرّأى ؟ مرا با رأى چه كار است ؟ حكم ، حكم حقّ تعالى است كه بر رسولش به وحى نازل فرموده و به ما ميراث رسيده ؛ اينست كه وارد شده كه : وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْكافِرُونَ « 18 » ، فَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ « 19 » . مثال بدعت ، مثال حكم كردن « عمر » است كه در نماز دستها را ببندند ؛ زيرا كه اسراى « 20 » عجم را پيش او - در ايّام خلافت - آوردند ، آنها دستها را در حضور « عمر » بر سينه گذارده بودند پرسيد : چرا چنين كردهايد ؟ گفتند : از بابت ادب ؛ دأب عجم اينست كه در حضور بزرگان چنين مىايستند ، گفت « عمر » كه در حضور حقّ تعالى هم بايد چنين ايستاد ؛ اين قسم تصرّف در دين ، بدعت است . و غير اين طايفهء اثناعشريّهء ناجيه ، جميع طوايف اسلام به سبب آراء و هواهاى مختلفه گرفتار بدعتاند و در اصول دين و فروع آن ، طريقهء كاملهء شريعت الهيّهء مصطفويّه را ندارند ، و تفصيل طوايف آنها در اين شرح ، موجب « تطويل بلا طائل » « 21 » است ، مجملا :
--> ( 18 ) - . . و هركس بر خلاف آنچه خدا فرموده است حكم كند چنين كس از كافران خواهد بود : قسمتى از آيهء 44 از سورهء 5 ( 19 ) - . . وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ : . . هر آنكس كه بر خلاف آنچه خدا فرستاده است حكم كند و فرمان دهد او فاسق و گردنكش است : سورهء 5 قسمتى از آيهء 47 ( 20 ) - اسيران ( 21 ) - طولانى كردن بىدليل